Энергияны тиімді пайдалану — бұл артық және тиімсіз энергия тұтынуды болдырмай, белгілі жайлылық деңгейін сақтайтын тұтынуға саналы және бақыланатын тәсіл. Энергия үнемдеу — энергетикалық ресурстарды үнемді қолдануға бағытталған ұйымдастырушылық, техникалық және мінез-құлыққа қатысты кешенді шаралар жиынтығы.
Қазақстан үшін бұл тақырып аса өзекті, өйткені электр энергиясын тиімді пайдалану бір уақытта бірнеше маңызды мәселені шешуге мүмкіндік береді: Электр станцияларына түсетін жүктемені азайтып, табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға ықпал етеді және ең бастысы, азаматтарға өз қаражаттарын едәуір үнемдеуге мүмкіндік береді. Қажетсіз тұтынуды азайту үй шаруашылығының жайлылығынан немесе әдеттегі өмір салтынан бас тартуын талап етпестен, олардың ай сайынғы шығындарына тікелей әсер етеді.
Іс жүзінде энергияны үнемдеу — электр энергиясын тиімді пайдалану арқылы отбасының бюджетін айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік беретін қарапайым және қолжетімді шаралардан басталады. Ең алдымен жарықтандыруға көңіл бөлу маңызды: кәдімгі қыздыру шамдарын жарықдиодты шамдарға ауыстыру және тұрақты жалпы жарық орнына жергілікті жарықты қолдану тұтынуды едәуір азайтады. Қосымша тиімділік үшін дәліздерде, кіреберістерде және басқа өту аймақтарында қозғалыс сенсорларын орнату ұсынылады.
«Жасырын тұтыну» деп аталатын нәрседен аулақ болу маңызды — пайдаланғаннан кейін электр құрылғыларын розеткадан ажыратыңыз және зарядтағыштарды және басқа құрылғыларды күту режимінде қалдырмаңыз. Қолданбаған кезде де көптеген құрылғылар электр энергиясын тұтынуды жалғастырады, бұл ұзақ мерзімді шығындарға әсер етеді.
Үнемдеудің маңызды резерві — су жылыту саласында. Бойлерді дұрыс баптау, суды үнемі қыздырудан бас тарту, жылытқыш элементтерді уақытылы тазалау, сондай-ақ терезелер мен есіктер арқылы жылу жоғалтуды болдырмау электр энергиясын тұтынуды ыңғайлылықты төмендетпестен азайтуға мүмкіндік береді.
Маңызды рөл атқаратын тағы бір фактор — энергия тиімділігі жоғары тұрмыстық техника таңдау және қолда бар құрылғыларды дұрыс пайдалану. Бұл аз энергия жұмсап та сол нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Ұйымдар мен мекемелер үшін электр энергиясын тиімді пайдалану формалды тәсілден басқарушылыққа өту дегенді білдіреді. Энергия тиімділігі жабдық сатып алуда, ғимараттарды жаңғыртуда және инфрақұрылымды пайдалану кезінде ескерілуі тиіс. Жарықтандыру мен инженерлік жүйелерді автоматтандыру, энергия аудитін жүргізу және нақты тұтынуды бақылау ресурстарды үнемдеуге ғана емес, объектілердің сенімді жұмысын арттыруға, авариялық тәуекелдер мен жабдық тозуын азайтуға мүмкіндік береді.