Қазақстан «халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасы мемлекеттік жүйені жаңартудың негізгі идеясына айналған терең саяси трансформация кезеңіне аяқ басты. Бұл — билік тек сөйлеп қана қоймай, тыңдап, талдап, жауап беріп, кері байланыс негізінде саясатқа өзгерістер енгізетін үлгі. Әкімшілік процеске емес, жеке адамға және олардың қажеттіліктеріне назар аударылады.
«Халық үніне құлақ асатын мемлекет» — бұл тік басқарудан бас тарту және мемлекет пен азаматтар арасындағы ашық диалогқа бет бұру. Бұл модельдің негізгі принциптері:
* әр азаматқа қолжетімді ашық байланыс арналары;
* шағым күту емес, қоғам пікірін белсенді түрде іздеу;
* шешімдердің ашықтығы және олардың себептерін түсіндіру;
* азаматқа өтінішінің нәтижесін көруге мүмкіндік беретін «кері байланыс» ілмектері;
* халықтың нақты сұраныстарына саясаттың бейімделуі;
* түрлі әлеуметтік топтардың диалогқа тартылуы;
* жорамалға емес, дерекке негізделген жүйелі талдау.
Негізінде бұл мемлекеттік басқарудың жаңа сапасына, яғни икемді, қызмет көрсетуге бағытталған және формальды әкімшіліктен гөрі нәтиже беруге бағдарланған модельге көшу.
«Халық үніне құлақ асатын мемлекет» құру міндеті 2019 жылғы Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауында белгіленді. Сол уақыттан бері билік коммуникациясының архитектурасы қайта құрылып, цифрлық механизмдермен толықтырылды.
Тұжырымдаманы іске асырудың негізгі құралдары — цифрлық сервистер мен тікелей кері байланыс арналары. Орталық орынды «Ашық үкімет» жүйесі алады. Азаматтар осы платформа арқылы мемлекеттік деректерге қол жеткізеді, нормативтік актілерді талқылауға қатысады, бюджеттерді бақылайды және мемлекеттік органдарға өтініш жолдайды. Бюрократияны азайтып, өтініштерді қарау мерзімін жылдамдатқан негізгі тетік — e-Otinish. Бұған қоса iKomek 109 және 1414 сынды жедел әрекет ету сервистері жұмыс істейді. Мемлекеттік қызметкерлердің әлеуметтік желілердегі белсенділігі арқылы да кері байланыс орнайды. Ал ұлттық сенім кеңесі мен қоғамдық кеңестер диалогтың институционалдық алаңдары болып табылады, онда реформалар мен жалпымемлекеттік маңызы бар шешімдер талқыланады.
Диалогтың кеңеюі азаматтардың өтініштерінің өсуіне әкелді, тек 2024 жылы мемлекеттік органдар 4 миллионға жуық, ал Президент Әкімшілігіне 50 мыңнан астам өтініш алды. Бұл адамдардың «халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасына сенгенінің көрсеткіші.
Реформалар кадрлық жүйеге де әсер етті. Әкімдер тікелей сайланатын болды, ал бұл олардың жұмысын барынша ашық жүргізуге міндеттейді, басқарушылардың жаңа санаты енгізілді. Шешімдерді мониторингтеу тетіктері құрылды, дербес жауапкершілік күшейтілді, халықтың өтініштері бойынша шаралар қабылдау жеделдеді.
Халықаралық индекстер де алға басуды растайды. Қазақстан электрондық үкіметі дамыған елдердің қатарына кіреді және азаматтардың басқаруға қатысу деңгейі артып келеді.
«Халық үніне құлақ асатын мемлекет» — жай ұран емес, өзара сенім мен жауапкершіліктің ұзақ мерзімді бағыты. Бұл бағыттың жүйелілігі саяси тұрақтылықтың, реформалардың тиімділігі мен азаматтардың өмір сүру сапасының негізгі факторларының біріне айналады.
«Қонаев қаласының ішкі саясат бөлімі» мемлекеттік мекемесінің тапсырысы бойынша дайындалды