Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, Ұлттық банк және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) зейнетақы жүйесін реформалаудың жаңа кезеңі басталғанын жариялады. Өзгерістер зейнетақы жинақтарын басқару тиімділігін арттыруға бағытталған. Бұл ретте салымшылар үшін мемлекеттік кепілдік толық көлемде сақталады.
Әлеуметтік кодекске сәйкес мемлекет міндетті зейнетақы жарналары мен міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша нақты аударылған қаражаттың толық сақталуына кепілдік береді. Бұл норма өзгеріссіз қалады.
Негізгі жаңашылдықтардың бірі — 2026 жылдың қыркүйегінде күшіне енетін заң. Құжат зейнетақы жинақтарын жеке инвестициялық портфельді басқарушыларға беруге қатысты қолданыстағы шектеуді алып тастайды. Бұған дейін салымшылар жинақтарының 50%-ына дейін ғана жеке басқаруға бере алса, енді 100%-ын сеніп тапсыра алады. Бұл әр азаматқа инвестициялық стратегиясы мен ықтимал табыстылық деңгейін өз бетінше таңдауға мүмкіндік береді.
Зейнетақы жинақтарын дербес басқару мүмкіндігінің кеңеюіне байланысты 2027 жылдан бастап зейнетке шыққан кезде зейнетақы активтерінің кірістілігі мен инфляция деңгейі арасындағы айырманы өтейтін бюджеттік төлем тоқтатылады. Билік өкілдерінің мәліметінше, мемлекет азаматтардың өздері қабылдаған инвестициялық шешімдердің салдарын өтемеуі тиіс. Егер қаражат жеке басқарушы компанияның сенімгерлік басқаруында болса, ықтимал шығындарды сол компания өз капиталы есебінен өтеуге міндетті.
Консервативті тәсілді таңдаған азаматтар үшін зейнетақы активтерінің негізгі басқарушысы ретінде Ұлттық банк қала береді. Оның негізгі міндеті — қаражаттың сақталуын қамтамасыз етіп, ұзақ мерзімді кезеңде зейнетақы активтерінің кірістілігін инфляция деңгейінен жоғары деңгейде ұстау.
Сонымен қатар Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі зейнетақы жүйесін одан әрі жаңғырту мәселесін талқылауды жалғастырып жатыр. Қазір реформаның бірнеше үлгісі қарастырылуда. Негізгі мақсат өзгермейді — еңбек өтілін ескеретін және халықаралық стандарттарға сәйкес жоғалған табыстың кемінде 40%-ын өтейтін өмір бойғы тұрақты зейнетақы төлемдерін қамтамасыз ету.