Қазақстанның еңбек нарығында білікті мамандар тапшылығы байқалады. Әсіресе денсаулық сақтау, өнеркәсіп және техникалық салаларда кадр жетіспейді. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, бос жұмыс орындары мен түйіндемелер саны арасындағы алшақтық дәрігерлер арасында айқын көрінеді. Атап айтқанда, акушер-гинекологтарға арналған 469 бос жұмыс орнына 100 түйіндеме, педиатрларға арналған 448 орынға 139 түйіндеме, ал анестезиолог-реаниматологтарға арналған 300 бос жұмыс орнына небәрі 75 түйіндеме тіркелген.
Электриктерге, дәнекерлеушілерге, механиктерге, машинистерге, құрылысшылар мен инженерлерге деген сұраныс та жоғары деңгейде сақталып отыр. Сонымен қатар IT мамандарына, сондай-ақ цифрлық құралдар мен өндірісті автоматтандыру технологияларын қолдана алатын қызметкерлерге деген қажеттілік артып келеді.
Ұзақ мерзімді болжамға сәйкес, 2035 жылға дейін ел экономикасына шамамен 2,9 млн қызметкер қажет болады. Оның ішінде кадрларға деген сұраныстың жартысынан астамы жұмысшы мамандықтарына тиесілі. Осыған байланысты 2026 жылға арналған ең сұранысқа ие мамандықтар тізімі 51 бағыттан 174 бағытқа дейін кеңейтілді. Олардың қатарында құрылыс, инженерия, биотехнология, өңдеу өнеркәсібі және энергетика салалары бар.
Кадр даярлау жұмыстары кәсіпорындармен бірлесіп жүзеге асырылуда. Қазіргі уақытта дуальды оқыту жүйесі 552 колледждің 138 мың студентін қамтиды. Бұл іске шамамен 11 мың кәсіпорын қатысып отыр. Бұдан бөлек, 43 мың студент жұмыс берушілердің мақсатты тапсырысы бойынша білім алуда.
Еңбек нарығындағы негізгі мәселе — қызметкерлер санының жеткіліксіздігі ғана емес, олардың біліктілігінің экономикадағы нақты сұранысқа сәйкес келмеуі. Сондықтан кәсіби білім беруді дамыту, практикалық даярлықты күшейту және қайта даярлау бағдарламаларын жетілдіру кадр тапшылығын азайтудың маңызды тетіктерінің біріне айналып отыр.